Cây Bách Xanh hay còn gọi là cây Tô Hạp Bách, tên khoa học là: Calocedrus macrolepis. Là loại thực vật bản địa, tại Việt Nam, cây sống chủ yếu tại miền Bắc ở các vùng: Mộc Châu (Sơn La), Ba Vì, và một số tỉnh phía Nam vùng núi cao, mát mẻ: Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đắc Lắc.

cay bach xanh
cay bach xanh

Bách xanh là cây thân gỗ trung bình, cao 25–35 m, thân cây có đường kính đến 2 m, thân gỗ to, thẳng, thường xanh, vỏ thân màu nâu đen, có những vết nứt dọc.

Gỗ bách xanh có thớ thẳng, khá mịn, khi khô ít nứt nẻ và thường không bị biến dạng, không bị mối mọt hay mục, do vậy mà rất dễ dàng cho việc gia công chế tác. Do gỗ có mùi thơm dịu nên gỗ còn được dùng làm bột hương, ngoài ra cây có thể trồng làm cảnh bởi Bách Xanh có dáng đẹp.

go bach xanh
go bach xanh

Về hình thái, Bách xanh gần giống với Pơ mu (là một chi trong họ Hoàng đàn), nhưng khác  ở đặc điểm là gỗ Pơ mu cao to hơn. Lá cây Bách Xanh loại to dài khoảnh 5mm, lá nhỏ dài 2mm. Lá của Bách Xanh cũng gần giống với lá cây Pơ mu về hình dạng và màu sắc. Mặt lá trên màu lục thẫm, mặt dưới của lá thì màu bạc hơn.

tuong dat ma go sun bach xanh 5
tuong dat ma go sun bach xanh 5

Gỗ Bách Xanh thường có màu vàng, nâu lợt, màu nâu hay xen khaki. Gỗ Bách xanh có nhiều nhựa, tinh dầu tạo chất màu “xanh” trong thớ gỗ và cũng là đặc tính tạo ra mùi hương của gỗ. Tinh dầu có mùi thơm dịu, hiện còn ít được nghiên cứu về mặt hoá học cũng như giá trị sử dụng của nó. Mùn cưa của gỗ được dùng làm hương thắp(nhang).

chim tri go bach xanh
chim tri go bach xanh

Cây bách xanh mọc trong rừng mưa nhiệt đới thường xanh ở núi thấp, đôi khi ở núi trung bình (độ cao 900 – 1000m đến 1800m. Thường mọc thành từng đám nhỏ hay rải rác ở ven suối cùng với Thông nàng (Podocarpus imbricatus), Hoàng đàn giả (Dacrydium pierrei).. tham gia vào tầng vượt tán.
Cây bách xanh ưa khí hậu mát mẻ (nhiệt độ dưới 160C) và ẩm ướt lượng mưa trên 2000mm/năm, độ ẩm không khí cao. Thích hợp với loại đất vàng alít, đất alít mùn phát triển trên đá phiến cát kết hay granít, tầng mỏng đến trung bình, thảm mục dày.

cuu ngu vong nguyet go bach xanh
cuu ngu vong nguyet go bach xanh

Gỗ Bách Xanh được xếp vào danh sách các loại gỗ cấm khai thác ở Việt Nam (nhóm IA)
(Theo Nghị định số 18/HĐBT của Chính phủ ngày 17/1/1992 về qui định danh mục thực vật rừng, động vật rừng quý, hiếm và chế độ quản lý, bảo vệ).

Một số hình ảnh tượng nghệ thuật được làm từ cây gỗ bách xanh:

Tượng Quan Công đẹp tạc kỹ gỗ bách xanh
Tượng Quan Công đẹp tạc kỹ gỗ bách xanh
tuong dat ma ngoi thien go bach xanh dep dang cap 1
Tuong phat di lac dung go bach xanh
Tuong phat di lac dung go bach xanh
tuong dat ma sun bach xanh dang doc 2
tuong dat ma sun bach xanh dang doc 2
Tuong dat ma ngoi thien dep go bach xanh
Tuong dat ma ngoi thien dep go bach xanh
tuong rong von ngoc go bach xanh
tuong rong von ngoc go bach xanh
Doi chim cong uyen uong go bach xanh
Doi chim cong uyen uong go bach xanh
tuong dat ma ngoi thien go bach xanh om da tu nhien 4
tuong dat ma ngoi thien go bach xanh om da tu nhien 4
bat ma go bach xanh Son La
bat ma go bach xanh Son La
tuong dat ma cuoi rong go bach xanh 1
tuong dat ma cuoi rong go bach xanh 1

>> Xem thêm: Tượng Gỗ bách xanh